Artikel
Geplaatst op: 18 december 2024

Veilig stoken doe je zo!

Geschreven door: Julia Kruit
Tijdens koudere dagen is het heerlijk om de open haard of houtkachel aan te steken. Het geeft warmte én gezelligheid. Maar het kan ook gevaarlijk zijn. In Nederland ontstaan elk jaar meer dan 2.000 schoorsteenbranden. Gelukkig kun je veel doen om dit te voorkomen. Lees hier hoe je veilig stookt.

Wat is een schoorsteenbrand

Een schoorsteenbrand ontstaat doordat de aanslag in de schoorsteen vlam vat. Die aanslag kan roet zijn, maar ook het zeer brandbare creosoot. Dit zijn onverbrande brandstofdeeltjes die zich tegen de schoorsteenwand afzetten en kunnen aankoeken tot een dikke laag teerachtige substantie. Bijvoorbeeld nat, of rot hout veroorzaakt creosoot in het rookkanaal. Creosoot ontbrandt bij circa 500°C. Een temperatuur die in het rookkanaal makkelijk wordt behaald. Het loeiende geluid in de schoorsteen is de zuurstof die een schoorsteenbrand aantrekt.

Smoren

Creosoot kan ook ontstaan als een vuur in een kachel ‘gesmoord’ wordt. ‘Smoren’ is als de luchttoevoer van de kachel wat afgeknepen wordt. Er komt dan dus minder zuurstof bij de verbranding. Zo wordt de hitte van de kachel wat getemperd. Alleen ontstaat zo wel een onvolledige verbranding, waardoor creosoot meer kans krijgt.

Een schoorsteenveger schraapt met een stalen borstel de wand van de schoorsteen schoon. Als de creosoot erg vast zit, is een ‘ramoneur’ nodig waarmee de creosoot van de wand wordt verwijderd.

De Zwitserse methode

Genieten van je kachel of haard en tegelijkertijd het risico op brand verkleinen, kan door te stoken volgens de omgekeerde methode. Dit wordt ook wel de Zwitserse methode genoemd. Deze stookmethode zorgt voor minder aanslag in de schoorsteen.
Ga als volgt te werk:

  • Open de luchttoevoer van je kachel.
  • Leg in de lengterichting grote blokken hout
  • Dwars erbovenop leg je blokken van dezelfde grootte
  • Hier bovenop leg je in de lengterichting blokken van ongeveer drie centimeter dik
  • Dwars bovenop de vorige laag leg je weer blokken van ongeveer drie centimeter dik
  • Vervolgens plaats je in de lengterichting blokken van twee centimeter dik
  • Plaats aanmaakblokjes tussen de laatste twee lagen
  • Dek de stapel af met wat sprokkelhout
  • Nu kun je de aanmaakblokjes aansteken


Door het vuur van boven naar onder te geleiden, komen er minder schadelijke stoffen vrij. Houd de luchttoevoer open, ook als het vuur uit is. Pas als de blokken niet meer zichtbaar gloeien, kan de luchttoevoer dicht.

Wat doe je met asresten?

Asresten blijven nog lang warm. Ook als ze afgekoeld lijken, kunnen ze weer opgloeien door zuurstof of het tegen elkaar wrijven van kooltjes. Tips:

  • Gooi de kooltjes of as in een zinken of metalen emmer en laat deze buiten staan.
  • Laat de emmer ongeveer vijf dagen staan en gooi het daarna in de container.
  • Gooi asresten bij het restafval, en niet bij het groente-, fruit- en tuinafval (gft) of op de composthoop. Asresten kunnen namelijk schadelijke stoffen bevatten.

Zorg voor een schone schoorsteen

  • Laat de afvoer en schoorsteen vegen en onderhouden door een erkend schoorsteenveger.
  • Reinig het toestel en pleeg regelmatig onderhoud.
  • Gebruik alleen schoon en droog hout of pellets. Gebruik geen geschilderd, behandeld of geïmpregneerd hout.
  • Stook volgens de Zwitserse methode.
  • Zorg voor voldoende vrije ruimte rond de kachel of haard. Houd een veilige afstand van meubels en stoffen.
  • Hoe vaak je een schoorsteen moet laten vegen, hangt af van je stookgedrag. Bespreek dit met een erkende schoorsteenveger. Wij adviseren dit minimaal jaarlijks te doen.
  • Vloeibare brandstof bijvullen? Wacht tot de kachel helemaal afgekoeld is voordat je bijvult.

Een afspraak om de schoorsteen te vegen is zo gemaakt

Kijk voor een erkende schoorsteenveger in de buurt op www.schoorsteenveger.nl.

 

Meer informatie over brand